Living Circle Guide | EP. 03

Freehold vs. Leasehold: แบบไหนเหมาะกับคุณมากกว่ากัน?

Bangkok’s business district seen from above

ทำความเข้าใจความแตกต่างระหว่าง Freehold และ Leasehold ในประเทศไทย ทั้งสิทธิ ข้อจำกัด และสิ่งที่ควรพิจารณาเมื่อเลือกบ้านให้เหมาะกับแผนชีวิต

ไม่ว่าคุณจะเป็นผู้ซื้อชาวไทยหรือชาวต่างชาติ หากกำลังพิจารณาซื้ออสังหาริมทรัพย์ในประเทศไทย คุณอาจเคยได้ยินคำว่า Freehold และ Leasehold ซึ่งเป็นคำที่พบได้บ่อยในตลาดอสังหาริมทรัพย์ แต่ทั้งสองรูปแบบมีความหมายและสิทธิทางกฎหมายที่แตกต่างกัน

วันนี้ Living Circle อยากชวนคุณมาทำความเข้าใจความแตกต่างระหว่างการถือครองกรรมสิทธิ์และสิทธิการเช่าระยะยาว รวมถึงมองอีกมุมหนึ่งของการเลือกอสังหาริมทรัพย์ให้เหมาะสมกับชีวิตของเรา

Freehold คืออะไร?

Freehold คือการถือครองกรรมสิทธิ์ในอสังหาริมทรัพย์โดยตรง โดยไม่มีข้อจำกัดด้านระยะเวลาการเป็นเจ้าของเหมือนสัญญาเช่า

เจ้าของมีสิทธิใช้ประโยชน์ ขาย โอน หรือส่งต่อทรัพย์สินเป็นมรดกให้แก่ทายาทได้ภายใต้เงื่อนไขของกฎหมาย โดยมีเอกสารแสดงกรรมสิทธิ์ เช่น โฉนดที่ดินสำหรับที่ดิน หรือหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุดสำหรับคอนโดมิเนียม

สำหรับผู้ซื้อชาวไทย การถือครองแบบ Freehold เป็นรูปแบบที่พบได้ทั่วไป ทั้งการซื้อบ้านพร้อมที่ดินและคอนโดมิเนียม ส่วนชาวต่างชาติสามารถถือครองกรรมสิทธิ์ห้องชุดแบบ Freehold ได้ภายใต้หลักเกณฑ์และสัดส่วน Foreign Ownership Quota ที่กฎหมายกำหนด

Leasehold คืออะไร?

Leasehold คือสิทธิการเช่าอสังหาริมทรัพย์ในระยะเวลาที่กำหนด โดยผู้เช่าได้รับสิทธิในการใช้ประโยชน์จากทรัพย์สินตามเงื่อนไขของสัญญา แต่ไม่ได้เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินนั้น

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 540 การเช่าอสังหาริมทรัพย์โดยทั่วไปสามารถกำหนดระยะเวลาได้ไม่เกิน 30 ปี และสามารถต่อสัญญาได้เมื่อครบกำหนด โดยการต่ออายุแต่ละครั้งต้องไม่เกิน 30 ปี ทั้งนี้ การต่ออายุไม่ได้เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติและต้องเป็นไปตามกฎหมาย

สำหรับสัญญาเช่าที่มีกำหนดระยะเวลาเกิน 3 ปี ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ เพื่อให้สามารถบังคับสิทธิตามสัญญาได้ตลอดระยะเวลาที่ตกลงกัน

ในกรณี Leasehold ที่ดิน โฉนดที่ดินยังคงอยู่ในชื่อเจ้าของกรรมสิทธิ์เดิม ส่วนผู้เช่าจะมีเอกสารสัญญาเช่าและหลักฐานการจดทะเบียนสิทธิการเช่าตามกฎหมาย

Freehold เป็นทางเลือกที่ดีกว่าเสมอไปหรือไม่?

หากให้เลือกระหว่าง Freehold และ Leasehold หลายคนอาจเลือก Freehold โดยไม่ลังเล เพราะการได้เป็นเจ้าของทรัพย์สินอย่างถาวรย่อมให้ความรู้สึกมั่นคง และเปิดโอกาสให้สามารถขายหรือส่งต่อทรัพย์สินให้กับคนรุ่นหลังได้

แต่หากเราลองมองจากอีกมุมหนึ่ง การเป็นเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ตลอดไปจำเป็นสำหรับทุกคนจริงหรือ?

สำหรับผู้ซื้อบางคน โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในช่วงอายุ 50 หรือ 60 ปี และกำลังวางแผนใช้ชีวิตหลังเกษียณ สิทธิการเช่าระยะยาว 30 ปีอาจเป็นระยะเวลาที่สอดคล้องกับแผนชีวิตของตนเองได้เป็นอย่างดี

นอกจากนี้ อสังหาริมทรัพย์แบบ Leasehold บางโครงการยังตั้งอยู่บนทำเลที่น่าสนใจ โดยเฉพาะพื้นที่ใจกลางกรุงเทพมหานคร ซึ่งผู้ซื้ออาจมีโอกาสเข้าถึงทำเลหรือรูปแบบที่อยู่อาศัยที่ต้องการได้ภายใต้โครงสร้างราคาและสิทธิที่แตกต่างจาก Freehold

แน่นอนว่า Leasehold มีข้อจำกัดที่ต้องพิจารณา ทั้งระยะเวลาสัญญาที่ลดลงตามเวลา เงื่อนไขการขายหรือโอนสิทธิ มูลค่าเมื่อขายต่อ และความไม่แน่นอนในการต่ออายุสัญญา

แต่ข้อจำกัดเหล่านี้ก็ไม่ได้หมายความว่า Leasehold จะเป็นทางเลือกที่ไม่เหมาะสมสำหรับทุกคนเสมอไป

บ้านที่เราเลือกในวันนี้ จำเป็นต้องเป็นบ้านของคนรุ่นต่อไปหรือไม่?

เมื่อพูดถึงการซื้ออสังหาริมทรัพย์ หลายคนมักให้ความสำคัญกับการส่งต่อทรัพย์สินเป็นมรดกให้แก่ลูกหลาน ซึ่งเป็นแนวคิดที่เข้าใจได้และมีคุณค่าในตัวเอง

แต่เคยลองคิดไหมว่า อีก 30 หรือ 60 ปีข้างหน้า ลูกหลานของเราอาจมีวิถีชีวิต ความต้องการ และความฝันที่แตกต่างจากเราอย่างสิ้นเชิง?

บ้านที่เรารักในวันนี้ อาจไม่ใช่บ้านที่พวกเขาต้องการในอนาคต พวกเขาอาจเลือกใช้ชีวิตในเมืองอื่น ประเทศอื่น หรือมีความต้องการที่อยู่อาศัยในรูปแบบที่แตกต่างออกไป

สำหรับคนที่ไม่มีทายาท หรือไม่ได้มีเป้าหมายในการสะสมอสังหาริมทรัพย์เพื่อส่งต่อเป็นมรดก การเลือกที่อยู่อาศัยจากคุณภาพชีวิตและระยะเวลาที่ต้องการใช้ประโยชน์จริง อาจเป็นอีกหนึ่งมุมมองที่ควรนำมาพิจารณา

บางครั้งเราอาจให้ความสำคัญกับการเป็นเจ้าของในอนาคตมาก จนลืมตั้งคำถามว่า อสังหาริมทรัพย์ที่เราเลือกในวันนี้ จะทำให้ชีวิตของเราดีขึ้นอย่างไรในช่วงเวลาที่เรายังได้ใช้มันจริง ๆ

Leasehold กับทางเลือกของชาวต่างชาติในประเทศไทย

สำหรับชาวต่างชาติที่ต้องการใช้ชีวิตในประเทศไทย โดยเฉพาะผู้ที่วางแผนเกษียณอายุ Leasehold อาจเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่น่าสนใจ

แม้กฎหมายไทยจะมีข้อจำกัดในการถือครองกรรมสิทธิ์ที่ดินของชาวต่างชาติ และกำหนดสัดส่วนการถือครองกรรมสิทธิ์ห้องชุดของชาวต่างชาติไว้ไม่เกิน 49% ของพื้นที่ห้องชุดทั้งหมดในแต่ละอาคารชุด แต่การเช่าอสังหาริมทรัพย์ระยะยาวยังเป็นทางเลือกที่ชาวต่างชาติสามารถดำเนินการได้ภายใต้กฎหมายไทย

ชาวต่างชาติอาจเลือกเช่าที่ดิน บ้าน หรือคอนโดมิเนียมในระยะยาว โดยมีสิทธิใช้ประโยชน์จากทรัพย์สินตามสัญญาที่จดทะเบียนไว้อย่างถูกต้อง

สำหรับผู้ที่กำลังมองหาบ้านเพื่อใช้ชีวิตหลังเกษียณ ระยะเวลา 30 ปีอาจเพียงพอต่อแผนชีวิตที่วางไว้ โดยไม่จำเป็นต้องมีกรรมสิทธิ์ในที่ดินโดยตรง

อย่างไรก็ตาม การทำสัญญา Leasehold ที่ระบุเงื่อนไข 30+30 ปี ไม่ได้หมายความว่าผู้เช่าจะได้รับสิทธิการเช่า 60 ปีโดยอัตโนมัติ การต่ออายุและการส่งต่อสิทธิให้บุคคลอื่นต้องพิจารณาข้อสัญญาและข้อกฎหมายอย่างรอบคอบ

นอกจากนี้ หากเป็นการเช่าที่ดินพร้อมบ้านหรือมีการก่อสร้างอาคารบนที่ดินเช่า ผู้เช่าควรตรวจสอบสิทธิในสิ่งปลูกสร้างแยกจากสิทธิในที่ดินด้วย เพราะกรรมสิทธิ์ในอาคารและสิทธิการเช่าที่ดินอาจอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์ทางกฎหมายที่แตกต่างกัน

บทส่งท้าย

ท้ายที่สุดแล้ว Freehold และ Leasehold ต่างมีข้อดี ข้อจำกัด และความเหมาะสมที่แตกต่างกัน ไม่มีรูปแบบใดที่ตอบโจทย์ผู้ซื้อทุกคนได้อย่างสมบูรณ์แบบ

การตัดสินใจเลือกอสังหาริมทรัพย์จึงไม่ควรพิจารณาเพียงเรื่องกรรมสิทธิ์หรือระยะเวลาการถือครองเท่านั้น แต่ยังควรคำนึงถึงราคา ทำเล ความคุ้มค่า ความเสี่ยง และแผนชีวิตของตนเองทั้งในปัจจุบันและอนาคต

เพราะท้ายที่สุดแล้ว คุณค่าของบ้านอาจไม่ได้อยู่ที่ว่าเราเป็นเจ้าของมันได้นานเพียงใด แต่อยู่ที่ว่าบ้านหลังนั้นได้เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตเราอย่างไร

เอกสารอ้างอิง (References)

  1. ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 537–541 ว่าด้วยสัญญาเช่าอสังหาริมทรัพย์
  2. ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 544 และ 569 ว่าด้วยการโอนสิทธิการเช่าและผลของการโอนกรรมสิทธิ์ทรัพย์สินที่เช่า
  3. พระราชบัญญัติอาคารชุด พ.ศ. 2522 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ว่าด้วยการถือครองกรรมสิทธิ์ห้องชุด
  4. กรมที่ดิน กระทรวงมหาดไทย — แนวทางการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมเกี่ยวกับการเช่าอสังหาริมทรัพย์
  5. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4655/2566 ว่าด้วยข้อตกลงต่อสัญญาเช่าระยะยาว

หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลทั่วไปและสะท้อนมุมมองด้านอสังหาริมทรัพย์ ไม่ถือเป็นคำปรึกษาทางกฎหมายหรือคำแนะนำทางการลงทุนเฉพาะบุคคล ผู้สนใจควรตรวจสอบเงื่อนไขสัญญาและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจทำธุรกรรม

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือภาษี กฎเกณฑ์และอัตราอาจเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดกับผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ

อ่านต่อ

บทความอื่น ๆ

บทความทั้งหมด