Living Circle | What’s the Update? EP. 03

สามสนามบิน หนึ่งอนาคต

Airline crew walking across the apron towards parked aircraft beneath a large wing at sunset

ดอนเมือง สุวรรณภูมิ และอู่ตะเภา จะมีบทบาทอย่างไร ต่ออนาคตการเดินทางอากาศของไทย

สำหรับนักเดินทางจากต่างประเทศหลายคน สนามบินคือที่แรกที่ได้สัมผัสเมืองไทย และเป็นจุดเริ่มต้นของการเดินทางต่อไปยังกรุงเทพฯ หรือจังหวัดอื่น ๆ ในฐานะหนึ่งในจุดหมายท่องเที่ยวสำคัญของอาเซียน ไทยอาศัยสนามบินเป็นประตูต้อนรับผู้มาเยือนมาหลายทศวรรษ ผู้คนที่เดินทางผ่านประตูเหล่านี้ยังมีส่วนสร้างรายได้ให้กับโรงแรม ร้านอาหาร และธุรกิจท้องถิ่นตลอดเส้นทางที่พวกเขาเดินทางไป

เรื่องราวของสนามบินทั้งสามแห่งเริ่มต้นคนละยุคและมีบทบาทต่างกัน ดอนเมืองเคยเป็นประตูหลักของกรุงเทพฯ ก่อนที่สุวรรณภูมิจะรับบทบาทนี้ต่อ ส่วนอู่ตะเภาเปิดรับผู้เดินทางสู่ภาคตะวันออก เมื่อมองไปข้างหน้า ไทยกำลังเตรียมสนามบินแต่ละแห่งไว้อย่างไร มีแผนขยายหรือปรับปรุงอะไรบ้าง และเมื่อทั้งสามแห่งเชื่อมถึงกันได้สะดวกขึ้น การเดินทางจะเปลี่ยนไปอย่างไร?

What the Update ชวนย้อนกลับไปยังจุดเริ่มต้นของทั้งสามสนามบิน แล้วมาดูกันว่าแต่ละแห่งกำลังเตรียมตัวสำหรับอนาคตอย่างไร โดยเริ่มจากดอนเมือง สนามบินทหารที่ครั้งหนึ่งกลายเป็นประตูหลักสู่กรุงเทพฯ

Airport check-in agent holding a Thai passport beside a keyboard and boarding pass

ดอนเมือง จากสนามบินทหารสู่ประตูกรุงเทพฯ

ก่อนที่ชื่อสุวรรณภูมิจะปรากฏบนตั๋วเครื่องบินของคนที่เดินทางมากรุงเทพฯ ชื่อที่คนเหล่านั้นคุ้นเคยคือดอนเมือง สนามบินแห่งนี้เริ่มต้นจากการเป็นสนามบินทหารในสมัยรัชกาลที่ 6 โดยมีเครื่องบินลงเป็นปฐมฤกษ์เมื่อวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2457 ต่อมาในวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2498 ดอนเมืองได้รับชื่ออย่างเป็นทางการว่า ท่าอากาศยานกรุงเทพ และกลายเป็นประตูหลักที่เชื่อมเมืองหลวงกับต่างประเทศอยู่หลายทศวรรษ ทุกวันนี้ดอนเมืองยังให้บริการด้วยรันเวย์สองเส้น ยาว 3,700 และ 3,500 เมตร และมีขีดความสามารถรองรับผู้โดยสาร 30 ล้านคนต่อปีตามข้อมูลของ ทอท.

ยุคทองของดอนเมืองและชีวิตนอกอาคารผู้โดยสาร

ในปีงบประมาณ 2548 หนึ่งปีก่อนสุวรรณภูมิเปิด ดอนเมืองมีผู้โดยสารผ่านสนามบินเกือบ 39 ล้านคน แต่เรื่องราวของดอนเมืองในยุคนั้นยังมีอีกด้านที่เห็นได้จากตลาดและร้านค้ารอบสนามบิน อย่างตลาดวัฒนานันท์ หรือ ตลาดฝั่งโขง ที่เปิดมาตั้งแต่ พ.ศ. 2498 เดิมเป็นอาคารไม้ ก่อนจะปรับเป็นอาคารคอนกรีตใน พ.ศ. 2538 พ่อค้าแม่ค้าจากต่างจังหวัดทยอยขับรถเข้ามาขายของตั้งแต่เช้ามืด แล้วเดินทางกลับหลังตลาดวายราวเที่ยง ภาพนี้เป็นอีกจังหวะหนึ่งของย่านดอนเมืองที่ดำเนินควบคู่ไปกับตารางบินมาหลายสิบปี

วันที่เที่ยวบินย้ายไปสุวรรณภูมิ

เมื่อสุวรรณภูมิเปิดให้บริการวันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2549 บทบาทประตูหลักของกรุงเทพฯ ก็ย้ายตามเที่ยวบินไปด้วย ดอนเมืองกลับมารับเที่ยวบินภายในประเทศบางส่วนในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2550 และได้บทบาทชัดขึ้นในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2555 เมื่อไทยแอร์เอเชียย้ายฐานการบินกลับมา ผู้ประกอบการในย่านหลักสี่–ดอนเมืองให้สัมภาษณ์ในช่วงนั้นว่าการกลับมาของเที่ยวบินช่วยให้การค้าคึกคักขึ้นบ้าง ขณะเดียวกัน โรงแรมบางแห่งก็ปรับไปรับลูกค้ากลุ่มประชุมและงานแต่งงานแล้ว การเปลี่ยนสนามบินหลักจึงเป็นช่วงที่ธุรกิจรอบสนามบินต้องปรับตัวตามลูกค้าที่เปลี่ยนไปด้วย

วันนี้ดอนเมืองยังคึกคักอยู่ไหม?

ในอาคารผู้โดยสาร ดอนเมืองยังคึกคักอยู่มาก ปีงบประมาณ 2568 มีผู้โดยสาร 31.34 ล้านคน ในจำนวนนี้เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศ 12.49 ล้านคน สนามบินที่เคยเป็นประตูหลักของกรุงเทพฯ วันนี้เป็นฐานสำคัญของสายการบินต้นทุนต่ำทั้งในและต่างประเทศ ส่วนความคึกคักของย่านรอบสนามบินเป็นอีกเรื่องหนึ่ง จำนวนคนที่เดินทางผ่านอาคารผู้โดยสารบอกได้ว่าสนามบินยังมีคนใช้มากเพียงใด ส่วนคำถามว่าคนเหล่านั้นแวะกินข้าว ซื้อของ หรือค้างคืนในย่านมากน้อยแค่ไหน ยังต้องฟังจากร้านค้าและคนที่อยู่ในพื้นที่

ดอนเมืองวันนี้ และแผนพัฒนาระยะต่อไป

ในปีงบประมาณ 2568 ดอนเมืองมีผู้โดยสาร 31.34 ล้านคน ในจำนวนนี้เป็นผู้โดยสารระหว่างประเทศ 12.49 ล้านคน ดอนเมืองจึงยังเป็นสนามบินที่มีคนเดินทางผ่านจำนวนมาก ส่วนความคึกคักรอบสนามบินต้องมองใกล้กว่าตัวเลขผู้โดยสาร เพราะแต่ละตลาด ร้านอาหาร และโรงแรมมีลูกค้าของตัวเอง

ตามแผนที่ ทอท. ประกาศไว้ โครงการพัฒนาดอนเมืองระยะที่ 3 จะเพิ่มอาคารผู้โดยสารระหว่างประเทศหลังใหม่ แล้วปรับอาคาร 1 ให้รองรับเที่ยวบินภายในประเทศร่วมกับอาคาร 2 พร้อมปรับปรุงการจราจรภายในสนามบินและการเชื่อมต่อระบบราง เป้าหมายคือเพิ่มขีดความสามารถจาก 30 เป็น 40 ล้านคนต่อปี โดย ทอท. คาดว่าจะเริ่มก่อสร้างภายใน พ.ศ. 2571 และแล้วเสร็จใน พ.ศ. 2577

Airport terminal with white roof peaks, tall control tower and a parked aircraft

สุวรรณภูมิ สนามบินแห่งใหม่บนพื้นที่หนองงูเห่า

กว่าสี่ทศวรรษก่อนที่เที่ยวบินจะย้ายออกจากดอนเมือง รัฐได้เริ่มมองหาพื้นที่สำหรับสนามบินแห่งที่สองของกรุงเทพฯ และเลือก หนองงูเห่า ในอำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ ชื่อนี้มาจากพื้นที่เดิมที่เป็นทุ่งนา หนองน้ำ และพงหญ้า คนในท้องถิ่นเล่าว่าสมัยก่อนพบงูเห่าได้ตามคันนาและริมคลอง ต่อมาเมื่อวันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2543 ในหลวงรัชกาลที่ 9 พระราชทานชื่อ “สุวรรณภูมิ” ซึ่งหมายถึง “แผ่นดินทอง” และใน พ.ศ. 2545 เสด็จพระราชดำเนินไปทรงวางศิลาฤกษ์อาคารผู้โดยสาร

ทำไมต้องเป็นหนองงูเห่า?

พื้นที่โครงการมีขนาดประมาณ 20,000 ไร่ หรือ 32 ตารางกิโลเมตร อยู่ทางตะวันออกของกรุงเทพฯ และสอดคล้องกับทิศทางการพัฒนาภาคตะวันออกในเวลานั้น ขนาดที่ดินทำให้วางแผนขยายสนามบินได้เป็นระยะ เมื่อเปิดใน พ.ศ. 2549 สุวรรณภูมิมี 2 รันเวย์ ยาว 3,700 และ 4,000 เมตร และมีอาคารผู้โดยสารที่ออกแบบให้รองรับ 45 ล้านคนต่อปี ส่วนแผนแม่บทในเวลานั้นวางไว้ถึง 4 รันเวย์เมื่อพัฒนาเต็มพื้นที่ การสร้างสนามบินบนพื้นที่ลุ่มขนาดนี้ยังต้องเตรียมชั้นดินและวางระบบป้องกันน้ำท่วมกับระบบระบายน้ำควบคู่กันไป

ทำไมกว่าจะเปิดได้จึงใช้เวลานาน?

เวลาสี่ทศวรรษกว่านับรวมตั้งแต่เริ่มศึกษา เลือกพื้นที่ จัดหาที่ดิน จนถึงวันเปิดสนามบิน ช่วงจัดหาที่ดินกินเวลาราวสิบปี จากนั้นโครงการชะลอไปหลังการเปลี่ยนรัฐบาล กระทั่งผลศึกษาชี้ว่าดอนเมืองกำลังเข้าใกล้ขีดจำกัด คณะรัฐมนตรีในสมัยนายอานันท์ ปันยารชุนจึงอนุมัติให้เดินหน้าใน พ.ศ. 2534 และไทยลงนามในสัญญาเงินกู้เพื่อการพัฒนากับญี่ปุ่นใน พ.ศ. 2539 วิกฤตการเงินปี 2540 ความเปลี่ยนแปลงทางการเมือง งานปรับปรุงดิน และขั้นตอนจัดซื้อจัดจ้างสำหรับอาคารขนาดใหญ่ ล้วนมีส่วนให้กำหนดเปิดเลื่อนออกไปจนถึง พ.ศ. 2549

ใครออกแบบอาคารผู้โดยสาร?

อาคารผู้โดยสารที่เราเห็นเมื่อสุวรรณภูมิเปิดมาจากแบบชนะการประกวดนานาชาติใน พ.ศ. 2537 โดย Helmut Jahn และทีม Murphy/Jahn เป็นผู้นำด้านสถาปัตยกรรมในกลุ่ม MJTA ร่วมกับ TAMS Consultants และ ACT Consultants จากไทย หลังคาที่คลุมโถงกว้าง ผนังกระจก และแนวอาคารเทียบเครื่องบินทรงโค้งเป็นส่วนที่ทำให้คนจำสุวรรณภูมิได้ หลังคาขนาดใหญ่ยังช่วยบังแดดให้กับอาคารและพื้นที่ด้านล่าง เป็นรายละเอียดที่เชื่อมรูปทรงของอาคารเข้ากับการใช้งานในสภาพอากาศของกรุงเทพฯ

การเปิดสุวรรณภูมิเปลี่ยนบทบาทของสนามบินทั้งสองแห่ง ดอนเมืองกลับมาให้บริการผู้เดินทางในอีกบทบาทหนึ่ง ขณะที่สุวรรณภูมิรับการเดินทางระหว่างประเทศของกรุงเทพฯ เป็นหลัก เมื่อมองต่อไปถึงอู่ตะเภา คำถามจึงขยับจาก กรุงเทพฯ ต้องการสนามบินแห่งที่สองอย่างไร ไปสู่ สนามบินทั้งสามจะทำงานร่วมกันอย่างไร เมื่อการเดินทางระหว่างกรุงเทพฯ กับภาคตะวันออกเชื่อมถึงกันมากขึ้น

เมื่อสุวรรณภูมิเปิด ชีวิตรอบสนามบินเปลี่ยนไปอย่างไร?

วันที่สุวรรณภูมิเปิดให้บริการ 28 กันยายน พ.ศ. 2549 กรุงเทพฯ ได้ประตูการบินแห่งใหม่ ส่วนคนในย่านลาดกระบัง กิ่งแก้ว และบางพลีเริ่มมีสนามบินเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน ถนนที่ใช้เดินทางไปทำงานและกลับบ้านกลายเป็นเส้นทางของผู้โดยสาร พนักงานสนามบิน และรถขนส่งด้วย สำหรับบางครอบครัว สนามบินหมายถึงโอกาสทำงานใกล้บ้าน สำหรับบางครอบครัว สิ่งที่เข้ามาถึงบ้านก่อนคือเสียงเครื่องบิน

ถนนเชื่อมสนามบินเปลี่ยนการเดินทางของย่าน

สนามบินเชื่อมกับมอเตอร์เวย์กรุงเทพฯ–ชลบุรีทางเหนือ ถนนบางนา–ตราดและบูรพาวิถีทางใต้ รวมถึงถนนร่มเกล้า กิ่งแก้ว และอ่อนนุช ผู้โดยสารจึงเข้าสนามบินได้จากหลายทิศ ขณะเดียวกัน ถนนบางสายก็ต้องรองรับทั้งรถของคนในย่านและรถที่เข้าออกสนามบิน อีกเกือบสี่ปีต่อมา Airport Rail Link เปิดให้บริการเชิงพาณิชย์ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2553 เพิ่มทางเลือกในการเดินทางระหว่างกรุงเทพฯ กับสนามบิน

คนที่อยู่ใกล้สนามบินต้องย้ายบ้านไหม?

การเวนคืนเกิดขึ้นตั้งแต่ช่วงจัดหาที่ดินเพื่อสร้างสนามบิน รัฐใช้ทั้งที่สาธารณประโยชน์ การจัดซื้อ และการเวนคืน จนได้พื้นที่โครงการประมาณ 20,000 ไร่ ส่วนบ้านนอกเขตสนามบินที่ได้รับผลกระทบจากเสียงหลังเปิดใช้ คณะรัฐมนตรีมีมติในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2549 ให้ปรับวิธีขึ้นลงและเส้นทางบินเพื่อลดเสียงรบกวน พร้อมให้ ทอท. เจรจาซื้อบ้านและที่ดิน หรือจ่ายค่าปรับปรุงอาคารเพื่อลดเสียง ตามระดับผลกระทบและเงื่อนไขของแต่ละกรณี เจ้าของบ้านที่เข้าเกณฑ์และต้องการอยู่ต่อจึงมีทางเลือกเจรจาขอค่าปรับปรุงบ้านได้

เสียงเครื่องบินกระทบแต่ละบ้านต่างกันอย่างไร?

บ้านสองหลังที่อยู่ห่างจากสนามบินพอ ๆ กันอาจได้ยินเสียงต่างกัน ขึ้นอยู่กับว่าบ้านอยู่ตรงไหนเมื่อเทียบกับแนวบิน และมีเครื่องบินผ่านบ่อยแค่ไหน บางบ้านได้ยินเสียงเป็นครั้งคราวและยังใช้ชีวิตได้ตามปกติ ส่วนบ้านที่มีเครื่องบินผ่านบ่อย โดยเฉพาะช่วงกลางคืน เสียงอาจรบกวนการนอนหรือการพักผ่อน เกณฑ์ NEF ที่ใช้ในเวลานั้นจึงประเมินเสียงจากหลายเที่ยวบินและให้น้ำหนักกับเสียงช่วงกลางคืน เพื่อทำแผนที่ว่าพื้นที่ไหนได้รับผลกระทบมากน้อยเพียงใด

ใน พ.ศ. 2550 ชาวบ้านบางส่วนรวมตัวเรียกร้องให้เร่งจ่ายค่าชดเชย และสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินพบว่าการจ่ายเงินในช่วงสองปีแรกหลังสนามบินเปิดล่าช้า สำหรับครอบครัวที่ต้องอยู่กับเสียงเครื่องบินทุกวัน ระยะเวลาที่ต้องรอความช่วยเหลือก็เป็นส่วนหนึ่งของผลกระทบที่พวกเขาต้องรับ

งานและการค้าเพิ่มโอกาสให้ใครบ้าง?

สนามบินเปิดโอกาสให้คนในย่านทำงานใกล้บ้านมากขึ้น ทั้งงานบริการผู้โดยสาร งานขนส่ง และงานในโรงแรม ร้านอาหาร หรือธุรกิจรถรับส่ง ร้านค้าที่อยู่ตามเส้นทางเข้าออกสนามบินก็มีโอกาสได้ลูกค้ากลุ่มใหม่ ในช่วงเดียวกัน ราคาที่ดินในลาดกระบังและบางพลีปรับสูงขึ้นจากหลายปัจจัย ทั้งการพัฒนาสนามบิน การสร้างถนน และการขยายตัวของกรุงเทพฯ ไปทางตะวันออก เจ้าของที่ดินอาจได้ประโยชน์จากมูลค่าทรัพย์สินที่เพิ่มขึ้น ส่วนคนที่เช่าบ้านหรือเช่าพื้นที่ค้าขายอาจต้องรับต้นทุนที่สูงขึ้น

ข้อมูลที่มีอยู่ยังบอกได้จำกัดว่าคนในชุมชนเดิมได้งานเพิ่มขึ้นเท่าไรหลังสนามบินเปิด แต่งานสำรวจคน 400 คน ในรัศมีไม่เกิน 5 กิโลเมตร ในเวลาต่อมาพบว่า การส่งเสริมให้คนในพื้นที่ได้งานเป็นเรื่องที่ผู้ตอบให้ความสำคัญมากที่สุดในด้านเศรษฐกิจ เมื่อมองต่อไปถึงอู่ตะเภาและแผนเชื่อมสามสนามบิน คำถามจากสุวรรณภูมิจึงยังมีความหมาย คนที่อยู่รอบสนามบินจะเข้าถึงโอกาสใหม่ ๆ ได้อย่างไร และชุมชนที่ได้รับผลกระทบจะได้รับการดูแลอย่างไร?

Silhouetted traveller carrying a child and standing by a suitcase, watching aircraft through terminal windows

What the Update | สุวรรณภูมิเปลี่ยนไปแค่ไหนใน 20 ปี?

เมื่อสุวรรณภูมิเปิดในปี 2549 สนามบินมีอาคารผู้โดยสารหลักหนึ่งหลัง รันเวย์สองเส้น และออกแบบให้รองรับผู้โดยสาร 45 ล้านคนต่อปี ยี่สิบปีต่อมา สนามบินมีทั้งอาคารเทียบเครื่องบินเพิ่มและรันเวย์เส้นที่สาม ส่วนแผนขยายครั้งต่อไปจะเพิ่มพื้นที่ให้กับอาคารเดิมและสร้างอาคารผู้โดยสารหลักอีกแห่งทางด้านทิศใต้

สิ่งที่เปิดใช้แล้ว

การเปลี่ยนแปลงที่ผู้โดยสารเห็นได้ชัดคือ SAT-1 หรืออาคารเทียบเครื่องบินรองหลังที่ 1 ซึ่งเริ่มเปิดให้บริการในเดือนกันยายน 2566 ถ้าเที่ยวบินออกจากอาคารนี้ ผู้โดยสารจะเช็กอินที่อาคารหลักแล้วนั่งรถไฟฟ้าอัตโนมัติภายในสนามบินไปยังประตูขึ้นเครื่อง ต่อมาในเดือนตุลาคม 2567 สนามบินเปิดใช้ รันเวย์เส้นที่สาม รายงานประจำปี 2568 ของ ทอท. ระบุว่าหลังการพัฒนาระยะนี้ สุวรรณภูมิรองรับผู้โดยสารได้ 65 ล้านคนต่อปี และรองรับเที่ยวบินได้ถึง 94 เที่ยวต่อชั่วโมง

ข่าววันที่ 14 ตุลาคมพูดถึงอะไร?

ข่าววันที่ 14 ตุลาคม 2569 ที่ตรงกับเรื่องนี้รายงานว่า ทอท. ลงนามกับ AOTGA ให้เข้ามาเป็นผู้ให้บริการภาคพื้นและคลังสินค้ารายที่สามของสุวรรณภูมิ งานส่วนนี้ครอบคลุมการดูแลเครื่องบินและผู้โดยสารภาคพื้น รวมถึงการจัดการสินค้าทางอากาศ ข่าวเดียวกันยังกล่าวถึงแผนอาคารผู้โดยสารด้านทิศใต้ด้วย จึงเห็นการพัฒนาสองด้านของสุวรรณภูมิในข่าวเดียว ทั้งการรองรับคนเดินทางและการขยายบทบาทด้านขนส่งสินค้า

สุวรรณภูมิจะขยายไปทางไหนต่อ?

ก้าวถัดไปคือ East Expansion หรือส่วนต่อขยายด้านตะวันออกของอาคารผู้โดยสารเดิม ทอท. วางแผนเพิ่มพื้นที่ใช้สอยราว 81,000 ตารางเมตร เพื่อให้สนามบินรองรับผู้โดยสารได้รวม 70 ล้านคนต่อปี รายงานไตรมาส 3 ปี 2569 ของ ทอท. ระบุว่าโครงการผ่านการพิจารณารายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมแล้ว และอยู่ระหว่างเสนอขอความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีเรื่องการปรับรายละเอียดโครงการ โดยคาดว่าจะแล้วเสร็จในปี 2574

ส่วนการขยายครั้งใหญ่คือ South Terminal อาคารผู้โดยสารหลักหลังใหม่ทางทิศใต้ แผนนี้รวมถึง รันเวย์เส้นที่สี่ ระบบรับส่งผู้โดยสารระหว่างอาคาร และทางเชื่อมฝั่งบางนา–ตราด ตามกรอบที่ ทอท. เผยแพร่ คาดว่าอาคารด้านใต้ช่วงแรกจะเปิดได้ราวปี 2576 ส่วนอัปเดตวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 จากสถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงวอชิงตัน ระบุว่า ทอท. ได้เสนอแผนพัฒนาต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาแล้ว โดยมีเป้าหมายรองรับผู้โดยสารรวม 120 ล้านคนต่อปี เมื่อพัฒนาครบตามแผน

สำหรับคนเดินทาง สิ่งที่น่าจับตาคือเมื่อสนามบินมีอาคารหลักเพิ่มอีกแห่ง เราจะเข้าสนามบินจากฝั่งไหนสะดวกขึ้น และเดินทางระหว่างอาคารอย่างไร คำถามเดียวกันนี้ขยายไปถึง Three Airports, One Future ได้พอดี เมื่อเรามองการเดินทางตั้งแต่ก้าวออกจากอาคารผู้โดยสารไปจนถึงการต่อรถเข้าเมือง หรือเดินทางต่อไปยังอีกสนามบินหนึ่งค่ะ

อู่ตะเภา ประตูสู่ภาคตะวันออก

อู่ตะเภาเริ่มจากสนามบินของกองทัพเรือ ก่อนจะมีบทบาทด้านการบินพาณิชย์ในชื่อ ท่าอากาศยานนานาชาติอู่ตะเภา ระยอง–พัทยา ทำเลของสนามบินทำให้คนที่มีจุดหมายอยู่ภาคตะวันออกบินมาลงใกล้ปลายทางได้เลย ทั้งคนที่มาเที่ยวพัทยาหรือระยอง และคนที่เดินทางมาติดต่อธุรกิจในพื้นที่ สนามบินมีเที่ยวบินภายในประเทศ เช่น ภูเก็ตและสมุย รวมถึงเที่ยวบินเช่าเหมาลำจากต่างประเทศ อย่างเส้นทางจากมินสค์ ประเทศเบลารุส ซึ่งสะท้อนบทบาทด้านท่องเที่ยวได้ชัดเจน

ส่วนบทบาทด้านการค้าอยู่ในแผน เมืองการบินภาคตะวันออก ของ EEC ซึ่งวางให้อู่ตะเภารองรับทั้งการขนส่งสินค้าทางอากาศ ธุรกิจโลจิสติกส์ และศูนย์ซ่อมบำรุงเครื่องบิน กลุ่มที่แผนนี้ต้องการดึงเข้ามาจึงรวมถึง สายการบิน บริษัทขนส่ง และผู้ประกอบการด้านการบิน ด้วย สำหรับเรื่อง Three Airports, One Future จุดที่ทำให้อู่ตะเภาน่าสนใจคือ สนามบินแห่งนี้เชื่อมคนเดินทางกับเมืองท่องเที่ยวชายฝั่งอยู่แล้ว และมีแผนต่อยอดให้เชื่อมภาคธุรกิจของตะวันออกกับตลาดต่างประเทศได้มากขึ้น

Large jet airliner with landing gear down approaching a runway, seen from behind
Traveller with a suitcase in a vaulted station hall, looking at a high-speed train

สามสนามบิน หนึ่งอนาคตของประเทศ

ดอนเมือง สุวรรณภูมิ และอู่ตะเภาเติบโตมาคนละยุค และวันนี้แต่ละแห่งก็มีบทบาทของตัวเอง ดอนเมืองเป็นฐานสำคัญของสายการบินต้นทุนต่ำ สุวรรณภูมิเป็นประตูหลักของการเดินทางระหว่างประเทศ ส่วนอู่ตะเภาเปิดทางให้คนเดินทางไปถึงเมืองท่องเที่ยวและพื้นที่ธุรกิจในภาคตะวันออกได้ใกล้ขึ้น แผนรถไฟความเร็วสูงเชื่อมสามสนามบินจึงเป็นโอกาสที่จะทำให้สนามบินทั้งสามทำงานร่วมกันได้มากขึ้น

สำหรับคนเดินทาง ประโยชน์จะเกิดขึ้นตลอดเส้นทาง ตั้งแต่การออกจากบ้านไปสนามบิน การต่อจาก Airport Rail Link ไปยัง BTS เพื่อเข้าเมือง ไปจนถึงการเดินทางต่อจากกรุงเทพฯ สู่ภาคตะวันออก หากรถไฟความเร็วสูงเกิดขึ้นและเชื่อมกับระบบที่มีอยู่ได้สะดวก คนที่เดินทางไปทำงานอาจมีทางเลือกเพิ่มขึ้น นักท่องเที่ยวอาจเดินทางต่อไปพัทยาหรือระยองได้ง่ายขึ้น และธุรกิจท้องถิ่นก็มีโอกาสเข้าถึงลูกค้ากลุ่มใหม่

สำหรับ Living Circle คำถามสำคัญคือ เมื่อสนามบินและระบบรางเชื่อมถึงกันมากขึ้น คนไทยจะมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอย่างไร และเราจะส่งต่อประเทศแบบไหนให้คนรุ่นหลัง?

หากมีคนเดินทางเข้ามามากขึ้น การท่องเที่ยว การค้า และการลงทุนก็มีโอกาสเติบโตตามไปด้วย สิ่งที่เราอยากเห็นคือโอกาสเหล่านี้ไปถึงคนในพื้นที่ด้วย ทั้งในรูปของงานที่เข้าถึงได้ รายได้ที่หมุนเวียนในธุรกิจท้องถิ่น และทางเลือกในการเดินทางที่คนใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน

ในเวลาเดียวกัน เราต้องคิดถึงชุมชนและธรรมชาติตั้งแต่วันที่วางแผน ว่าจะลดผลกระทบต่อคนที่อยู่รอบสนามบินอย่างไร และจะรักษาพื้นที่ธรรมชาติที่มีอยู่ไว้ได้แค่ไหน เพราะเมื่อธรรมชาติเสียหายไปแล้ว การฟื้นฟูอาจใช้เวลานาน และบางอย่างอาจกลับคืนมาได้ยาก

Three Airports, One Future จึงชวนเราคิดไกลกว่าวันเปิดสนามบินหรือวันเปิดเดินรถ ว่าในอีกหลายสิบปีข้างหน้า คนรุ่นต่อไปจะได้รับอะไรจากสิ่งที่เราสร้างในวันนี้ ทั้งโอกาสในการทำงาน เมืองที่เดินทางสะดวกขึ้น และธรรมชาติที่ยังอยู่ให้พวกเขาได้ใช้ชีวิตและดูแลต่อไป

เอกสารอ้างอิง | References

Three Airports, One Future — Living Circle

  • ดอนเมือง — ประวัติสนามบิน — ทอท. · สถิติผู้โดยสารก่อนสุวรรณภูมิเปิด — ธนาคารโลก
  • ชุมชนรอบดอนเมือง — ประวัติตลาดฝั่งโขง — กรุงเทพมหานคร · ธุรกิจในย่านหลักสี่–ดอนเมืองหลังเที่ยวบินกลับมา — ผู้จัดการออนไลน์
  • จากหนองงูเห่าสู่สุวรรณภูมิ — ประวัติการก่อสร้าง — Japan Society of Civil Engineers · ชื่อพระราชทาน — The Standard · ทีมออกแบบอาคารผู้โดยสาร — สมาคมวิศวกรที่ปรึกษาแห่งประเทศไทย
  • ชุมชนรอบสุวรรณภูมิ — ผลกระทบด้านเสียงและมาตรการเยียวยา — กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม · ผลสำรวจความต้องการของชุมชน — วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น
  • สถิติและแผนขยายดอนเมือง–สุวรรณภูมิ — รายงานประจำปี 2568 — ทอท. · รายงานฝ่ายจัดการ ไตรมาส 3/2569 — ทอท.
  • ข่าวอัปเดตสุวรรณภูมิ — บริการภาคพื้นและคลังสินค้า 14 ตุลาคม 2569 — ทันหุ้น · แผนขยายสนามบิน 16 พฤศจิกายน 2569 — สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงวอชิงตัน
  • อู่ตะเภาและเมืองการบินภาคตะวันออก — ตารางเที่ยวบิน — ท่าอากาศยานอู่ตะเภา · รายงานประจำปี 2567 — สกพอ.
  • ระบบรางเชื่อมสนามบิน — ข้อมูลโครงการ Airport Rail Link — สผ. · โครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อมสามสนามบิน — สกพอ.

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือภาษี กฎเกณฑ์และอัตราอาจเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดกับผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ

อ่านต่อ

บทความอื่น ๆ

บทความทั้งหมด